Copyright © Alle rechten voorbehouden. Ontwikkeld door Serif. Gebruiksvoorwaarden | Privacybeleid
Home.De oprichting.De geschiedenis.Jaardiners en Lustra.Activiteiten.
DeSphinx


De

Baron Mackay heeft zelf voor de vereniging de naam De Sphinx gekozen. Het was namelijk voor hem een raadsel of een club met de nagestreefde sociale mix succes zou hebben. Door het in verband brengen van dit  raadsel met de Vereeniging De Sphinx, verwees Mackay duidelijk naar de sphinx, die de toegang tot de Griekse stad Thebe bewaakte. Dat dier vroeg namelijk reizigers raadsels op te lossen. Alleen als ze die opgelost hadden, mochten ze de stad Thebe betreden. Niemand kon ze echter oplossen. De ongelukkigen werden dan onverbiddelijk door de Sphinx gedood. Oedipus was tenslotte de enige die het antwoord op de raadsels kon geven.

 

Daarom is de Vereeniging De Sphinx gerelateerd aan de Sphinx van Thebe, en niet aan die bij de Egyptische piramiden. De Sphinx van Thebe had het lichaam van een leeuw, de borsten en het hoofd van een vrouw, en de vleugels van een adelaar. Maar de Sphinx die sinds 12 januari 1918 op alle convocaties wordt afgebeeld is een Egyptische mannelijke Sphinx, met het hoofd van een koning. Voor de leden van een typische mannenclub was het in 1918 zeker ongepast om een vrouwelijke sphinx als logo te voeren.

 

Op 7 januari 1868 werd de contributie vastgesteld op fl. 2,50, en 13 januari 1870 werd die verlaagd tot één gulden. De contributie bleef lange tijd rond deze bedragen schommelen. Pas tijdens de laatste twee decennia van de vorige eeuw begon een geleidelijke stijging.  

 

De service in Hotel Groot Keizershof voldeed al spoedig niet meer aan de verwachtingen, en men vertrok  naar een andere locatie. Echter toch niet tot ieders tevredenheid. Er werd daarom met Hotel Groot Keizershof gesproken. De kosten voor de bijeenkomsten  in twee  kamers en suite werden nu vastgesteld op fl. 10,00 per avond, inclusief vuur en licht. Voor thee en koffie werd 15 cent  per kop betaald, punch of rumgrog 25 cent per glas, cognacgrog 30 cent per glas, Beiers bier 20 cent per halve fles, en andere verversingen waren beschikbaar tegen redelijke prijzen.

 

Maar na een aantal jaren waren de leden  toch weer niet zo tevreden over Hotel Groot Keizershof. Daarom kwam men nu bijeen op andere plaatsen, onder meer Hotel De Twee Steden, gelegen aan de huidige Hofweg, waar nu Dudok is gevestigd, Hotel Du Commerce in de Spuistraat, het Zuid-Hollands Koffiehuis aan de Groenmarkt, Café Restaurant Hollandais eveneens aan de Groenmarkt, en Café Riche aan het Buitenhof. Sinds 1893 wordt ieder jaar een zomerexcursie georganiseerd onder de naam Zomersphinx.

 

Tussen de twee wereldoorlogen ging het goed met De Sphinx. Het ledenaantal was immers nog steeds stijgende. Donkere wolken pakten zich echter samen, want op 10 mei breekt de Tweede Wereldoorlog uit. Op 23 mei 1941 werd in de Grote Zaal van Pulchri Studio aan het Lange Voorhout  het 75-jarig bestaan van de vereniging gevierd. Het kon geen groots opgezet feest worden,  aangezien de zaal om 23.00 op bevel van de Duitse bezetter ontruimd moest zijn. Ook had men rekening te houden met de laatste tram- en busritten om 22.30.

 

Dit zou de laatste bijeenkomst zijn in de oorlogsjaren. Want De Sphinx werd op 11 juli 1941 door de bezetter opgeheven. Na de oorlog was er  op donderdag 15 november 1945 weer een bijeenkomst, nu in de Louis XV zaal van Pulchri Studio, onder leiding van de voorzitter,  Luitenant-Generaal Schuurman. In juli 1941 bij het opheffen van de vereniging waren er 280 leden. Sinds die datum waren echter 60 leden overleden, 16 hadden bedankt wegens vertrek naar een ander deel van het land of wegens ziekte, en van 13 leden was het adres onbekend.  In 1945  stonden dus 191 leden ingeschreven.”Maar”, zo zei de voorzitter, “wij zullen weder opbouwen”.

 

Sinds 23 oktober 1925 werden de bijeenkomsten gehouden in achtereenvolgens het Koninklijk Instituut van Ingenieurs aan de Prinsessegracht 23, Pulchri Studio aan het Lange Voorhout, Hotel Ambassador aan de Sophialaan, en opnieuw het Koninklijk Instituut van Ingenieurs. Vanaf 17 oktober 1974 komt De Sphinx op het Plein bijeen in de Nieuwe of Littéraire Sociëteit De Witte. Dit is eigenlijk niet zo verwonderlijk, want Baron Mackay was  een vooraanstaand lid  van De Witte.

 

Het vrouwenlidmaatschap stond voor het eerst in 1907 op de agenda. De enige voorstander moest toen het onderspit delven, want het toelaten van vrouwen werd minder gewenst geacht. In 1952 is er een enquête onder de leden gehouden over de toelating van vrouwen tot het lidmaatschap. De meerderheid van de leden was voor. Maar een speciaal bijeengeroepen vergadering op 7 januari 1953 besliste anders. De daar aanwezige leden vreesden dat “bij toetreding van vrouwelijke leden, afbreuk zou worden gedaan aan de kameraadschap, de gemoedelijkheid, de aangename sfeer en in het algemeen de beslotenheid van onze Vereniging”.

 

Wat lang niet mogelijk was gebeurde  uiteindelijk wel in 2004. Met overgrote meerderheid van stemmen werd toen besloten de vereniging ook open te stellen voor vrouwen. In 2009 werd de eerste vrouw lid van het bestuur, gevolgd door een tweede in 2010, en een derde in 2011.

 

In 1966 werd het honderdjarig bestaan van De Sphinx gevierd. De burgemeester van Den Haag, Mr. Kolfschoten, sprak toen deze gedenkwaardige woorden: ”Bedenk dat De Sphinx ook een nachtvlinder is! Zo ergens, dan hoort  Gij in Den Haag thuis, waar altijd bloemen hebben gebloeid waaruit honing viel te zamelen”. Na een daling van het ledental in de jaren negentig, kan de Vereeniging zich inmiddels weer verheugen over een groeiende belangstelling.